Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Ali İhsan Bozkurt, sigara kullanımının insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin kapsamlı değerlendirmeler paylaştı. Bozkurt, sigaranın yalnızca bireysel bir alışkanlık olmadığını, aynı zamanda toplum sağlığını ve ekolojik dengeyi tehdit eden ciddi bir sorun olduğunu vurguladı. Sigaranın zararlarına ilişkin farkındalık oluşturmanın toplum sağlığı açısından hayati önem taşıdığını belirten Bozkurt, bu konuda her kesime görev düştüğünü ifade etti.
Sigara dumanında katran, karbon monoksit, formaldehit ve benzen gibi binlerce kimyasal madde bulunduğunu hatırlatan Bozkurt, bu maddelerin vücuda solunum yoluyla girerek organlarda kalıcı hasar oluşturduğunu ifade etti. Özellikle akciğer dokusunun bu zararlı maddelere uzun süre maruz kalmasının hücresel düzeyde bozulmalara yol açtığını belirtti. Bu kimyasalların bir kısmının kanserojen olduğu bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur.
Bozkurt, sigara kullanımının kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve akciğer kanseri başta olmak üzere birçok ölümcül hastalığın en önemli tetikleyicisi olduğunu söyledi. KOAH'ın hava yollarının daralmasıyla karakterize, ilerleyici bir hastalık olduğunu ve hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürdüğünü aktardı. Akciğer kanserinin ise dünyada en sık görülen kanser türleri arasında yer aldığını ve vakaların büyük çoğunluğunun sigarayla ilişkili olduğunu dile getirdi. Ayrıca sigara kullanımı kalp-damar hastalıkları, inme ve periferik damar hastalıkları riskini de önemli ölçüde artırmaktadır.
Pasif içiciliğin de en az aktif sigara kullanımı kadar tehlikeli olduğuna dikkat çeken Bozkurt, sigara içilen ortamlarda bulunan çocukların ve gebelerin ciddi sağlık riskleriyle karşı karşıya kaldığını belirtti. Pasif içiciliğin çocuklarda astım, ani bebek ölümü sendromu ve solunum yolu enfeksiyonları riskini artırdığını, gebelerde ise düşük doğum ağırlığı ve erken doğum gibi olumsuzluklara neden olabildiğini söyledi. Ev ve araç içi gibi kapalı alanlarda sigara içilmesinin, özellikle bebekler ve küçük çocuklar üzerinde uzun vadeli olumsuz etkiler bıraktığı bilinmektedir.
Bozkurt, sigaranın çevreye verdiği zararlara da değindi. Her yıl milyarlarca sigara izmaritinin doğaya atıldığını ve bu izmaritlerin selüloz asetat içermesi nedeniyle doğada on yıllarca çözünmeden kalabildiğini ifade etti. İzmaritlerin toprağa ve su kaynaklarına ağır metaller ve toksik maddeler sızdırarak ekosistemi kirlettiğini belirtti. Ayrıca söndürülmeden atılan izmaritlerin orman yangınları ve kentsel yangınlar için ciddi bir risk oluşturduğunu hatırlattı.
Sigara bağımlılığının nikotin kaynaklı güçlü bir bağımlılık olduğunu vurgulayan Bozkurt, kullanıcıların bırakma sürecinde yoksunluk belirtileri yaşayabildiğini söyledi. Bu nedenle sigarayı bırakmak isteyen kişilerin sağlık kuruluşlarından profesyonel destek almasının başarı şansını artırdığını belirtti. Hekim kontrolünde uygulanan nikotin replasman tedavileri ve davranışsal terapilerin etkili yöntemler arasında yer aldığını ifade etti. Sigarayı bırakan kişilerde zamanla kalp krizi ve akciğer fonksiyonlarında belirgin iyileşmeler görülebilmektedir.
Son olarak Bozkurt, sigara kullanımının azaltılması için toplumsal farkındalık çalışmalarının artırılması gerektiğini dile getirdi. Kamuya açık alanlarda sigara içme yasaklarının uygulanmasının ve sigara bırakma polikliniklerine erişimin kolaylaştırılmasının hem birey sağlığı hem de çevre korunması açısından önemli adımlar olduğunu söyledi. Sigarasız yaşam alanlarının yaygınlaştırılmasının gelecek nesiller için daha sağlıklı bir çevre oluşturacağını sözlerine ekledi.
Bozkurt, dünya genelinde her yıl milyonlarca insanın sigaraya bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini belirterek, bu ölümlerin büyük bir kısmının önlenebilir nitelikte olduğunu söyledi. Türkiye'de de tütünle mücadele konusunda yürütülen çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. Böylece hem sağlık sistemi üzerindeki yükün azalacağını hem de çevre kirliliğinin önüne geçilebileceğini kaydetti.