Sonbahar aylarında birçok kişi saç dökülmesinde belirgin bir artış fark ediyor. Dermatoloji uzmanları bu tablonun çoğunlukla yaz aylarında dinlenme evresine geçen saç tellerinin sonbaharda dökülmeye başlamasından kaynaklandığını belirtiyor. Uzmanlar, durumun genellikle geçici olduğunu ancak her saç kaybının mevsimsel kabul edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Saç döngüsü büyüme, geçiş ve dinlenme evrelerinden oluşur. Yazın yoğun güneş ışığı, deniz ve havuz suyu, ter ve ısı gibi faktörler saç köklerini strese sokarak erken dinlenme evresine yönlendirebilir. Bu evreye giren saçlar yaklaşık iki-üç ay sonra dökülür; bu nedenle sonbaharda fırçada, banyoda veya yastıkta daha fazla saç görülmesi yaygındır. Normalde günde 80-100 tel saç dökülmesi fizyolojik kabul edilirken, mevsimsel dönemde bu sayı geçici olarak artabilir.
Ancak uzmanlar her dökülmenin mevsimle açıklanamayacağına dikkat çekiyor. Demir eksikliği, B12 ve D vitamini düşüklüğü, tiroid hastalıkları, çinko eksikliği, yakın zamanda geçirilen ağır enfeksiyonlar, hızlı kilo kaybı, doğum sonrası hormonal değişimler ve bazı ilaçlar saç dökülmesini tetikleyebilir. Bu tür durumlarda dökülme aylarca sürebilir, yaygın olabilir veya bölgesel açılmalarla kendini gösterebilir.
Dermatoloji uzmanı Prof. Dr. Özlem Dicle, özellikle dökülmenin iki aydan uzun sürmesi, saç derisinde kızarıklık, kaşıntı, kepeklenme veya belirgin seyrelme alanlarının oluşması halinde bir uzmana başvurulması gerektiğini belirtiyor. Bu belirtiler basit bir mevsimsel dökülmeden çok altta yatan bir cilt hastalığına, hormonal dengesizliğe veya genetik saç kaybına işaret edebilir. Erken değerlendirme, doğru tanı ve hedefe yönelik tedavi için önem taşır.
Bilinçsiz müdahaleler konusunda da uyarılar bulunuyor. Uzmanlar, saç dökülmesini durdurmak için internette önerilen karışımlar, kontrolsüz vitamin takviyeleri veya çok sık yıkama gibi yöntemlerin saçlı deriyi tahriş edebileceğini ve tabloyu kötüleştirebileceğini ifade ediyor. Özellikle demir ve A vitamini gibi yağda çözünen vitaminlerin gereksiz kullanımı vücutta birikerek farklı sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle herhangi bir ürün veya takviye, doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
Mevsimsel dökülmeyi desteklemek için nazik bir saç bakımı öneriliyor. Saçı çok sıkı toplamamak, yüksek ısıda şekillendiricilerden kaçınmak, saç tipine uygun nazik şampuanlar tercih etmek ve saç derisine aşırı kimyasal işlem uygulamamak saç sağlığını koruyabilir. Ayrıca protein, demir, çinko, omega-3 ve B grubu vitaminlerden zengin dengeli beslenmek, yeterli su tüketmek ve uyku düzenine dikkat etmek saç köklerinin yeni büyüme evresine geçişini destekleyebilir.
Sonuç olarak, sonbaharda görülen artış çoğu kişi için birkaç hafta ile birkaç ay içinde azalır ve yerine yeni saçlar çıkmaya başlar. Ancak dökülme şiddetliyse, uzun sürüyorsa veya saçlı deride belirtiler eşlik ediyorsa zaman kaybetmeden bir dermatoloji uzmanına danışmak gerekir. Erken tanı, hem mevsimsel dökülmenin ayırt edilmesinde hem de olası altta yatan hastalıkların kontrol altına alınmasında belirleyicidir.