Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Tahran merkezli Bank Mellat'ın İstanbul'da bulunan Türkiye Merkez Şubesi'nin faaliyet iznini iptal etti. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu adımla birlikte bankanın Türkiye'deki bankacılık faaliyetleri hukuki zeminde sona ermiş oldu. Söz konusu karar, bankanın İstanbul'daki şubesinin mevduat toplama, kredi kullandırma ve diğer bankacılık işlemlerini durdurmasını öngörüyor.
Resmi Gazete'de yer alan kurul kararında, Bank Mellat'ın Türkiye'deki faaliyet izninin kaldırıldığı duyuruldu. Karar metninde iptal gerekçesine ilişkin ayrıntılı bir açıklamaya yer verilmedi. Bankacılık mevzuatı uyarınca BDDK, yabancı bankaların Türkiye'deki şube faaliyetlerini denetleme ve gerektiğinde sonlandırma yetkisine sahip bulunuyor. Kurul daha önce de farklı gerekçelerle bazı yabancı bankaların izinlerini gözden geçirmişti.
Bank Mellat, İran'ın önde gelen ticari bankalarından biri olarak biliniyor. Bankanın İstanbul'daki Türkiye Merkez Şubesi, iki ülke arasındaki ticaretin finansmanı ve ödeme aracılık işlemlerinde rol oynuyordu. Özellikle enerji ve inşaat sektörlerindeki karşılıklı yatırımlarda bu tür banka şubeleri önemli bir aracı konumunda bulunuyor.
Türkiye'de yabancı bankaların kuruluş, faaliyet ve şube açma izinleri Bankacılık Kanunu çerçevesinde BDDK tarafından düzenleniyor. Kurul, mevzuata aykırılık, mali yapıdaki bozulma veya uluslararası yükümlülükler gibi nedenlerle faaliyet izinlerini iptal edebiliyor. Bank Mellat kararının da bu yetki kapsamında alındığı görülüyor. BDDK'nın bu tür kararları, Bankacılık Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giriyor.
Bank Mellat, geçmişte uluslararası yaptırım listelerinde yer alması nedeniyle çeşitli ülkelerde faaliyet kısıtlamalarıyla karşılaşmıştı. İran'a yönelik uluslararası yaptırımlar, İran merkezli bankaların yurt dışındaki operasyonlarını doğrudan etkileyebiliyor. Bu bağlamda, Türkiye'deki düzenleyici otoritenin kararının da uluslararası gelişmelerle ilişkili olabileceği değerlendiriliyor. Uluslararası yaptırım rejimleri, finansal kuruluşların sınır ötesi operasyonlarını yakından ilgilendiriyor.
Faaliyet izninin iptal edilmesiyle birlikte Bank Mellat'ın Türkiye'deki şubesinin bankacılık işlemleri durma noktasına geldi. Resmi Gazete'de yayımlanan kararın uygulanmasına ilişkin süreç, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülecek. Bankanın mevcut müşterileri ve devam eden sözleşmeleriyle ilgili nasıl bir yol izleneceği önümüzdeki dönemde netlik kazanacak. Kararın ardından bankanın Türkiye'deki şubesinin resmi kayıtları üzerinde de değişiklikler yaşanması bekleniyor.
Kararın, Türkiye ile İran arasındaki finansal ilişkiler üzerinde yaratacağı etkiler de yakından izleniyor. İki ülke arasındaki dış ticaret hacmi ve enerji anlaşmaları dikkate alındığında, alternatif ödeme kanallarının devreye girmesi gündeme gelebilir. Uzmanlar, bu tür düzenleyici kararların sınır ötesi ticari işlemlerde yeni aracılık modellerini tetikleyebileceğini belirtiyor.