Bu sezon Türkiye'nin karpuz üretilen bölgelerinde üreticiler ciddi bir ekonomik sıkıntıyla karşı karşıya kaldı. Artan girdi maliyetleri ve pazardaki durgunluk nedeniyle yaklaşık 2 bin 500 ton karpuz hasat edilmeden tarlada bırakıldı. Marketlerde ve pazarlarda 10 ila 15 lira arasında satılan ürünün tarlada toplama masrafı dahi karşılanamadığı için üreticiler hasadı durdurdu.
Üreticiler özellikle gübre, tohum, sulama ve işçilik giderlerindeki artışın altını çiziyor. Tarlada kalan ürünün toplanması için gereken işçilik bedeli, pazarda beklenen satış fiyatının çok altında kalıyor. Bu nedenle birçok üreticinin zararı büyütmemek adına ürünü dalında bırakmayı tercih ettiği ifade ediliyor. Sezon başında yapılan maliyet hesabının ürün olgunlaştığında tutmadığı da gelen bilgiler arasında.
Market ve pazarlarda tüketiciye 10-15 lira aralığında sunulan karpuzun tarladaki alım fiyatı oldukça düşük seyrediyor. Aradaki farkın nakliye, paketleme, komisyon ve market payı gibi kalemlerden kaynaklandığı belirtiliyor. Üreticiler, sofraya ulaşan fiyatın yüksek olmasına karşın kendilerine teklif edilen bedelin maliyetlerin altında kaldığını savunuyor. Pazarlama zincirindeki bu dengesizliğin sürdürülemez olduğu dile getiriliyor.
Sektör temsilcilerine göre, bu yıl talepte beklenen canlılık gerçekleşmedi. İklim koşulları ve tüketici alışkanlıklarındaki değişim, karpuza olan ilgiyi sınırladı. Özellikle büyük şehirlerdeki hallerde ve soğuk hava depolarında yeterli hareketlilik oluşmayınca üretici ürünü pazarlayamadı. Talepteki yavaşlama, hasadın yoğunlaştığı dönemde fiyatları daha da aşağı çekti.
Tarım sektörü son yıllarda döviz kuru, enerji fiyatları ve işçilik maliyetlerindeki dalgalanmalardan doğrudan etkileniyor. Karpuz gibi depolama ömrü kısa olan ürünlerde hasat sonrası hızlı tüketim zorunluluğu, üreticiyi fiyat pazarlığında dezavantajlı duruma düşürüyor. Bu durum, ürünün tarlada kalmasına yol açan etkenler arasında gösteriliyor. Üreticiler, girdi fiyatlarındaki artışın tarladaki kararı doğrudan belirlediğini ifade ediyor.
Yaklaşık 2 bin 500 tonluk karpuzun tarlada kalması, bölge ekonomisi ve gıda israfı açısından kayıp olarak değerlendiriliyor. Üreticiler, destekleme politikalarının gözden geçirilmesini ve planlı üretim konusunda adım atılmasını talep ediyor. Önümüzdeki dönemde benzer tablonun farklı ürünlerde de yaşanmaması için maliyet ve pazarlama zincirinde iyileştirme yapılması gerektiği ifade ediliyor.