Çanakkale'nin Çan ilçesinde yer alan ve yaklaşık 86 bin yıllık geçmişe sahip olduğu belirlenen İnkaya Mağarası, Paleolitik Dönem insanlarının göç yollarını aydınlatmak için önemli veriler sunuyor. Mağarada 2016 yılında başlatılan yüzey araştırmalarının ardından, 2017-2020 yılları arasında uluslararası bir ekip tarafından kazı çalışmaları yürütüldü. 2021 yılından itibaren ise mağara, Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsüne alındı.
Kazı çalışmalarında, mağarada organik kalıntıların beklenenden az bulunması dikkat çekti. Bu eksikliğin nedenlerini araştırmak ve bölgedeki insan hareketliliğine dair daha net bilgilere ulaşmak amacıyla, çevresel DNA (e-DNA) analizlerinin yapılması planlanıyor. e-DNA yöntemi, toprak ve tortulardan alınan örneklerdeki genetik izleri inceleyerek, geçmişte bölgede yaşamış canlı türleri hakkında bilgi sağlayabiliyor.
Uzmanlar, bu analizlerin İnkaya Mağarası'nın Paleolitik dönemdeki kullanımına ve insan göçlerine ışık tutmasını bekliyor. Çalışmaların, bölgenin tarih öncesi dönemlerine dair bilinmeyenleri gün yüzüne çıkarması hedefleniyor.