Girişimsel Nöroloji Bölümü'nden bir uzman, yetersiz ve kalitesiz uykunun baş ağrısı, bellek zayıflaması, dikkat dağınıklığı ve kronik yorgunluk gibi belirtilere neden olduğunu belirtti. Toplumda yaygın olan yanılgının aksine uykunun, beynin işlevlerini askıya aldığı pasif bir dinlenme hali olmadığını, bilimsel verilere göre vücudun en kapsamlı biyolojik onarım sürecini kapsadığını söyledi.
Uzman, "Yetişkin bir bireyin geceleri 7 ila 9 saat arasında kesintisiz ve kaliteli uyuması tıbbi bir öneri değil; fizyolojik bir zorunluluktur. Bilimsel literatür, kronik uyku yetersizliğinin yalnızca yorgunlukla sınırlı kalmayıp pek çok ciddi sağlık sorunuyla doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır" dedi.
Derin uyku evrelerinde beynin, gün boyu biriken zararlı atık maddeleri, özellikle de Alzheimer hastalığıyla ilişkilendirilen proteinleri özel bir temizlik mekanizması aracılığıyla uzaklaştırdığını ifade eden uzman, öğrenilen bilgilerin kalıcı belleğe aktarıldığını, stres hormonlarının yeniden dengelendiğini ve bağışıklık sisteminin güçlendiğini aktardı. Uykusuzluğun kalp-damar hastalıkları riskinde artış, tip 2 diyabet ve obezite eğilimi, bağışıklık sisteminin zayıflaması, depresyon ve anksiyete bozukluklarının tetiklenmesi, zihinsel işlev kaybının hızlanması ve unutkanlık gibi sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Sağlıklı bir uykunun başlayabilmesi için vücut iç sıcaklığının yaklaşık 1 ila 1,5 derece düşmesi gerektiğine dikkat çeken uzman, ortam sıcaklığının yüksek olduğu durumlarda vücudun bu ısı düşüşünü gerçekleştiremediğini, bu nedenle uykuya dalmanın güçleştiğini ve uykunun yüzeysel kaldığını söyledi. Sıcak havalarda yaşanan uyku sorunlarının başlıca nedenleri arasında vücut ısısının düşememesi, terleme ve sık uyanma, kalp hızının yükselmesi, gece neminin artması ve geç saatlere uzanan aydınlık gösterildi.
Uzman, sıcak havalarda uyku kalitesini korumak için şu önerilerde bulundu:
- Yatmadan 1 ila 2 saat önce odayı havalandırın. Klima kullanılıyorsa 18-20 derece arasında ayarlanmalı ve doğrudan üzerinize üflemeyecek şekilde konumlandırılmalıdır.
- Sıcak havalarda soğuk duş yerine ılık duş tercih edilmelidir. Ilık su, vücut yüzey sıcaklığını düşürerek iç ısının azalmasına katkı sağlar ve uykuya geçişi kolaylaştırır.
- Pamuklu, keten veya bambu içerikli çarşaf ve yastık kılıfları ısıyı hapsetmez, nem yönetimini destekler. Sentetik malzemeler terlemeyi artırarak uyku konforunu bozar.
- Sıcak havalarda yeterli sıvı tüketimi zorunludur. Ancak yatmadan 1-2 saat önce aşırı sıvı alımından kaçınılması, gece tuvalete kalkma ihtiyacını azaltarak uyku sürekliliğini korur.
- Sindirim süreci vücut ısısını yükseltir; sıcak havalarda bu etki daha belirgin hissedilir. Yatmadan en az 2-3 saat önce hafif ve sindirimi kolay besinler tercih edilmelidir.
- Yatmadan 2-3 saat öncesine kadar yapılan yoğun fiziksel aktivite hem vücut ısısını hem de kortizol seviyesini artırabileceğinden, uyku öncesi ağır egzersizden kaçınılmalıdır.