Antalya'da yeraltı suyu bulmak amacıyla gerçekleştirilen sondaj çalışmalarında bilimsel etüt eksikliğinin arazi sahipleri açısından önemli ekonomik kayıplara yol açabileceği açıklandı. Jeofizik Mühendisleri Odası Antalya Şubesi'nin değerlendirmesine göre, doğru kuyu yeri seçimi için jeofizik, hidrojeolojik ve jeolojik verilerin birlikte ele alınması gerekiyor.
Yapılan açıklamada, birçok arazi sahibinin su ihtiyacını karşılamak için yalnızca yüzey gözlemlerine veya kulaktan dolma bilgilere dayanarak sondaj noktası belirlediğine dikkat çekildi. Oysa yeraltı suyunun varlığı, derinliği ve verimliliği sistematik saha etütleri olmadan doğru şekilde tespit edilemiyor. Yanlış noktada açılan kuyuların kuru çıkması ya da yetersiz debiye sahip olması, ciddi maddi zararlara neden oluyor.
Jeofizik ölçüm yöntemleri, özellikle rezistivite ve elektromanyetik çalışmalar, yeraltındaki tabakaları ve su taşıyan formasyonları belirlemede kritik rol oynuyor. Bu veriler hidrojeolojik haritalar ve jeolojik kesitlerle birleştirildiğinde sondajın başarı olasılığı belirgin biçimde artıyor. Ancak uygulamada bu analiz aşamalarının atlandığı veya eksik yürütüldüğü durumlarla sıkça karşılaşılıyor.
Tarımsal üretimin yoğun olduğu bölgelerde artan su talebi, sondaj sayısını da yükseltiyor. Antalya'da sera ve meyve bahçeleri büyük ölçüde sulama suyuna bağımlı. Yanlış yerde açılan bir kuyu yalnızca ilk yatırımı değil, elektrik, pompa, bakım ve işletme giderlerini de boşa çıkarıyor. Aynı zamanda başarısız sondajlar çevredeki yeraltı suyu dengesini ve komşu kuyuları da olumsuz etkileyebiliyor.
Sondaj öncesinde yasal izinler ve teknik raporlar talep edilse de bu süreçlerin yalnızca bürokratik bir zorunluluk olarak görülmemesi gerektiği ifade ediliyor. Meslek odası, arazideki gerçek koşulların anlaşılması için uzman jeofizik mühendislerinden destek alınmasının önemine işaret ediyor. Bilinçsiz sondaj faaliyetlerinin su israfına, çevresel bozulmaya ve kaynakların hızla tükenmesine yol açabileceği de vurgulanıyor.
Özellikle kırsal alanlarda başarısız bir kuyunun ardından aynı parselde ikinci veya üçüncü sondajın açılmak zorunda kalınması, toplam maliyeti daha da artırıyor. Sondajın derinliği, kullanılan ekipman ve zemin koşullarına bağlı olarak harcamalar önemli boyutlara ulaşabiliyor. Bu nedenle etüt maliyetinin, olası bir başarısız kuyunun maliyetinden çok daha düşük olduğu belirtiliyor.
Güncel durumda bölgedeki arazi sahiplerine ve sondaj yüklenicilerine, kuyu yeri seçiminde bilimsel verilere öncelik verilmesi çağrısı yapılıyor. Bu yaklaşımın hem bireysel bütçeleri koruyacağı hem de yeraltı suyu kaynaklarının sürdürülebilir kullanımına katkı sağlayacağı kaydediliyor. Meslek odası, benzer kayıpların önlenmesi için eğitim ve denetim faaliyetlerinin artırılması gerektiğini dile getiriyor.