Aralık 2024'ten itibaren Suriye genelinde belirgin bir geri dönüş hareketliliği yaşanıyor. Derlenen verilere göre bu süreçte 1,82 milyon mülteci ile 2,04 milyon ülke içinde yerinden edilmiş kişi evlerine döndü. Buna karşın ülkede yaşamını yerinden edilmiş olarak sürdürenlerin sayısı 5,5 milyonun üzerinde bulunuyor.
Uzmanlar, geri dönüş rakamlarındaki artışı güvenlik koşullarındaki kısmi iyileşme ve bazı bölgelerde yeniden inşa çalışmalarının başlamasıyla ilişkilendiriyor. Ancak dönüş yapan ailelerin büyük bölümü, evlerinin hasar görmesi ya da temel altyapının yetersiz kalması nedeniyle zorlu yaşam koşullarıyla karşı karşıya kalıyor. Barınma, temiz su, gıda ve sağlık hizmetlerine erişim en kritik başlıklar arasında yer alıyor.
Yerinden edilmiş nüfusun önemli bir kısmı ise kamplarda veya akrabalarının yanında kalmaya devam ediyor. Bu kişilerin geri dönüş kararı almasında, güvenlik kaygıları kadar canlı hayatın sürdürülebilirliği ve kamu hizmetlerinin durumu da belirleyici oluyor. Yetkililer, dönüşlerin gönüllü, güvenli ve onurlu şekilde gerçekleşmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
İnsani yardım kuruluşları, Suriye'deki ihtiyaç sahiplerine ulaşmak için kapasitelerini artırma çabasında. Özellikle kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte barınma malzemesi, yakıt ve battaniye gibi temel ihtiyaçlara yönelik talebin arttığı kaydediliyor. Ancak bütçe kısıtları ve erişim zorlukları, yardım dağıtımını yavaşlatabiliyor.
Uluslararası toplum, geri dönüşlerin sürdürülebilmesi için yalnızca acil yardımların değil, istihdam, eğitim ve altyapı yatırımlarının da önemine vurgu yapıyor. Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve hukukun üstünlüğünün sağlanması, dönüş yapanların kalıcı şekilde hayata tutunabilmesi için öncelikli hedefler arasında sayılıyor.
Son verilere göre geri dönüş eğilimi devam etse de ülkedeki insani kriz derinliğini koruyor. Gözlemciler, önümüzdeki dönemde güvenlik ve ekonomik göstergelerde yaşanacak gelişmelerin, hem dönüşlerin hızını hem de yerinden edilmiş nüfusun geleceğini doğrudan etkileyeceğini belirtiyor.