İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temasları sırasında ABD yönetimine Hürmüz Boğazı'ndaki krizi çözmeye yönelik yedi günlük bir yol haritası sundu. New York'ta gerçekleştirilen diplomatik temaslarda dile getirilen önerinin Washington tarafından reddedildiği öne sürüldü. Diplomatik kaynaklardan aktarılan bilgilere göre ABD yönetimi, teklifi mevcut yaptırım politikasıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle geri çevirdi.
Tahran'ın önerisi, birkaç aşamalı bir planı içeriyordu. İran, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılması karşılığında Washington'ın bölgedeki deniz ablukasını kaldırmasını, İran petrolüne yönelik yaptırımlara son vermesini ve yaklaşık 12 milyar dolarlık dondurulmuş İran varlığını serbest bırakmasını talep ediyordu. Yol haritası, krizin yedi gün gibi kısa bir süre içinde çözülmesini hedefliyordu.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol taşımacılığı açısından kritik bir geçiş noktası olarak biliniyor. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümü bu dar su yolundan geçiyor. Bölgede yaşanan kriz nedeniyle boğazdan geçişlerin aksadığı ve enerji piyasalarında dalgalanmalar yaşandığı bildiriliyor. Uzmanlar, boğazın uzun süre kapalı kalmasının küresel enerji maliyetlerini artırabileceğine dikkat çekiyor.
Washington yönetiminin ret kararıyla birlikte iki ülke arasındaki diplomatik mesafe yeniden belirginleşti. ABD, İran'a yönelik azami baskı politikasını sürdürme konusunda kararlı görünüyor. Tahran ise yaptırımların hafifletilmesini ve mali varlıklarının serbest bırakılmasını müzakerelerin ön koşulu olarak öne sürüyor. Bu karşılıklı tutum, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin kısa vadede çözülme ihtimalini zayıflatıyor.
İran'ın dondurulmuş 12 milyar dolarlık varlığı, uzun süredir iki ülke arasındaki anlaşmazlık konularından biri olarak öne çıkıyor. Tahran, bu fonların serbest bırakılmasını insani ve ekonomik gerekçelerle talep ediyor. Ancak Washington, yaptırımlar kapsamında bu varlıklara erişimi kısıtlamaya devam ediyor. Uzmanlar, bu meselenin ancak daha geniş kapsamlı bir diplomasi trafiğiyle çözülebileceğini belirtiyor.
BM Genel Kurulu marjındaki temasların ardından taraflar arasında resmi bir müzakere sürecinin başlayıp başlamadığı henüz netlik kazanmadı. İran'ın sunduğu yol haritasının reddedilmesi, bölgedeki deniz güvenliği ve enerji arzı konusundaki belirsizliğin sürmesine neden oluyor. Gelişmeler, uluslararası enerji piyasaları ve bölgesel güvenlik açısından yakından izlenmeye devam ediliyor.