Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'nda konuşan Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, Sırbistan'da hüküm giymiş savaş suçlusu Ratko Mladic için düzenlenen resmi törenlere sert tepki gösterdi. Plenkovic, bu tür etkinliklerin savaş kurbanlarının anısına ve uluslararası mahkeme kararlarına yönelik bir saygısızlık olduğunu vurguladı. Hırvat lider, savaş suçlularının yüceltilmesinin kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Plenkovic, konuşmasında bölgesel barış ve uzlaşma çabalarının altını çizdi. Savaş suçlularının kahramanlaştırılmasının, Batı Balkanlar'daki istikrarı tehdit ettiğini belirtti. Bu tür eylemlerin, bölge ülkeleri arasındaki güveni zedelediğini söyledi.
Ratko Mladic, 1990'lı yıllarda Bosna Savaşı sırasında Sırp güçlerinin komutanı olarak görev yapmıştı. Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak erkeğin ve çocuğun öldürülmesinden sorumlu tutuldu. Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi, Mladic'i soykırım, insanlığa karşı suç ve savaş suçlarından ömür boyu hapis cezasına çarptırdı. Bu karar, bölgedeki savaş suçlarına ilişkin en kapsamlı yargılamalardan biri olarak görülüyor.
Sırbistan'ın bazı kesimlerinde Mladic hâlâ bir kahraman olarak anılmakta ve adına çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir. Plenkovic'in tepkisi, bu tür törenlerin bölgede yarattığı rahatsızlığı gözler önüne seriyor. Hırvatistan, Bosna Hersek ve diğer komşu ülkeler, savaş suçlularının yüceltilmesine karşı ortak bir tavır sergiliyor. Bu durum, savaşın üzerinden yaklaşık otuz yıl geçmesine rağmen yaraların tam olarak sarılmadığını gösteriyor.
Plenkovic, Genel Kurul'da ayrıca bölgesel ve küresel meselelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ancak Mladic törenlerine yönelik eleştirileri, konuşmasının en dikkat çekici bölümünü oluşturdu. Hırvat başbakan, uluslararası toplumun bu tür girişimlere karşı daha net bir duruş sergilemesi gerektiğini ifade etti.
Bu çıkışın, Hırvatistan ile Sırbistan arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilime yol açabileceği değerlendiriliyor. İki ülke arasında geçmişte de savaş suçlularının anılması nedeniyle benzer tartışmalar yaşanmıştı. Avrupa Birliği ve diğer uluslararası aktörlerin, bölge ülkelerini savaş suçlularının yüceltilmesine karşı ortak hareket etmeye çağırması bekleniyor. Plenkovic'in sözleri, bu konudaki uluslararası hassasiyetin altını bir kez daha çizdi.