Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York'ta gerçekleştirdiği basın toplantısında Orta Doğu'daki krizin çözümüne yönelik kapsamlı değerlendirmeler paylaştı. Guterres, bölgede kalıcı barışın tesis edilmesi açısından iki devletli yapının tek güvenilir yol olduğunu belirterek uluslararası topluma ortak hareket etme çağrısında bulundu. Açıklama, Orta Doğu'da artan gerilim ve uluslararası diplomasinin yoğunlaştığı bir dönemde yapıldı.
Genel Sekreter, mevcut gerginliğin yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel güvenlik mimarisini de etkilediğine dikkat çekti. Tarafların itidalli davranması ve şiddet sarmalından çıkılması gerektiğini ifade eden Guterres, diplomatik girişimlerin hız kesmeden sürdürülmesini istedi. Çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riskine karşı uyarılarda bulundu. Özellikle sivil can kayıplarının önlenmesinin aciliyet taşıdığını vurguladı.
İki devletli çözüme ilişkin çerçevenin, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde yaşayan bir İsrail ile bağımsız, egemen ve yaşayabilir bir Filistin devletinin bir arada var olmasını öngördüğü belirtiliyor. Guterres'in açıklamasında, 1967 sınırlarını esas alan, başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin devleti fikrinin uluslararası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler kararlarıyla uyumlu olduğu ifade edildi. Nihai statü konularının ise doğrudan müzakerelerle ele alınması gerektiği kaydedildi. Bu modelin, bölgedeki güvenlik ve meşruiyet taleplerini birlikte karşılayabilecek tek çerçeve olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Guterres, tek taraflı adımların ve yerleşim faaliyetlerinin iki devletli çözümün uygulanabilirliğini zayıflattığını dile getirdi. Bu tür uygulamaların güven ortamını tahrip ettiğini ve müzakerelerin önünü tıkadığını söyleyen Genel Sekreter, tüm tarafları uluslararası hukuka saygı göstermeye davet etti. Barış sürecinin canlandırılması için somut ve geri dönülemez adımların atılması gerektiğini belirtti. Guterres, çözümün önündeki engellerin kaldırılması için tarafların sorumlu davranması gerektiğini söyledi.
Orta Doğu'daki insani tabloya da değinen Guterres, özellikle Gazze'de yaşanan yıkımın ve sivil kayıpların kabul edilemez boyutlara ulaştığını ifade etti. Kalıcı bir ateşkesin sağlanması ve insani yardımların engelsiz şekilde ulaştırılmasının öncelikli hedefler arasında olduğunu anlattı. İnsani yardım çalışanlarının güvenliğinin sağlanmasının da hayati önem taşıdığını vurguladı. Bölgedeki insani krizin derinleşmemesi için acil ve koordineli adımlar gerektiğini söyledi.
Genel Sekreter, uluslararası toplumun bölgedeki aktörler üzerindeki etkisini artırması gerektiğini söyleyerek Birleşmiş Milletler'in bu süreçte kolaylaştırıcı rolünü sürdüreceğini kaydetti. Bu kapsamda taraflarla ve bölgesel ortaklarla temaslarını sürdürdüğünü belirtti. Guterres, kalıcı barışın yalnızca siyasi bir tercih değil, aynı zamanda bölgedeki tüm halklar için güvenlik ve refahın da temeli olduğunu ifade etti. New York'taki açıklamanın ardından diplomatik temasların sürdürüleceği kaydedildi.