Bu yıl iklim koşullarının etkisiyle hububat üretiminde rekor bekleniyor. 2025’te 34 milyon ton olan toplam üretimin, bu yıl 43 milyon tona ulaşması öngörülüyor. Sektör temsilcileri, yağışlar sayesinde 24 milyon ton buğday, 10 milyon ton arpa ve diğer hububat çeşitleriyle birlikte toplam 43 milyon tonluk bir arz beklediklerini ifade etti.
Antalya Ticaret Borsası Meclis Üyesi Nuri Büyükselçuk, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) sezon başında 9-10 milyon ton alım için hazırlık yaptığını ancak sanayicilerin finansal zorluklar nedeniyle yeterli alım yapamaması üzerine TMO’nun hedefini yüzde 50 artırarak 14 milyon tona çıkardığını belirtti.
Büyükselçuk, fiyat artışlarında Rusya-Ukrayna savaşının da etkili olduğunu vurguladı. Son haftalarda savaşın yeniden alevlendiğini, sivil limanların vurulduğunu ve yaklaşık 200 geminin hedef alındığını söyledi. Bu durumun armatörlerin bölgeye gitmek istememesine yol açtığını, son bir haftada hububat ve yağlı tohumlarda yüzde 20 ila 50 arasında fiyat artışı yaşandığını ifade etti. Türkiye’nin yemde yüzde 56 oranında ithalata bağımlı olduğunu, buğdayın yüzde 98’i, ayçiçeğinin yüzde 97’si, mısırın yüzde 86’sı ve kepeğin yüzde 84’ünün Ukrayna ve Rusya’dan ithal edildiğini belirterek, savaş ortamının hem yurt içinde hem de küresel ölçekte fiyatları ciddi şekilde etkilediğini kaydetti.
Büyükselçuk, birçok sektörde olduğu gibi hububatta da firmaların ve üreticilerin konkordato ve iflas arasında sıkıştığını söyledi. Yüzde 50 civarındaki faizle kredi kullanarak kısa vadeli krizi atlatmaya çalıştıklarını ancak yüksek faiz politikasının 3-4 yıldır sürmesi nedeniyle dayanma güçlerinin kalmadığını belirtti. “Böyle devam ederse piyasada üreten firma kalmayacak. Şu anda adeta üreterek ve çalışarak batıyoruz” dedi.
40 yıllık ticaret hayatında 1994, 2001, 2008 ve 2018 krizlerini gördüğünü anlatan Büyükselçuk, önceki krizlerin 6 ay içinde normale döndüğünü ancak bu kez durumun farklı olduğunu ifade etti. “Bu yaşadığımız normal bir kriz değil. 3-4 yıldır çok yüksek faizle yol yürümek zorunda kalmak. Bu nedenle artık sanayicinin takati kalmadı” diye konuştu.