Antalya Ticaret Borsası (ATB) Temmuz ayı meclis toplantısında konuşan ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, küresel gerilimlerin ekonomiye olumsuz yansıdığını ve dünyanın iş birliği ile adil bir ekonomik düzene ihtiyacı olduğunu söyledi.
Çandır, bir işletmenin iflasının sadece o işletmeyi değil, çalışanlarından tedarikçilere kadar geniş bir kesimi etkilediğini vurguladı. Konkordato ilan eden şirketlerin borçlarının ertelenmesinin ek sorunlar yarattığını belirten Çandır, bu firmaların vergi, sigorta primi ve banka borçlarında öteleme yapılırken, mal ve hizmet aldığı reel sektör işletmelerine olan borçlarının ödenmeye devam edilmesi gerektiğini ifade etti. Bu sayede mali sorunların sağlam işletmelere yayılmasının ve zincirleme bir ödeme krizine dönüşmesinin önlenebileceğini kaydetti.
Finansmana erişim ve yüksek faizlere de değinen Çandır, Türkiye'nin küresel belirsizliklerden etkilendiğini ve yüksek faizlerin öz kaynak yapısı zayıf işletmeler için önemli bir sorun oluşturduğunu söyledi. Nefes Kredisi'nin bu dönemde işletmelere destek sağladığını ancak yeterli olmadığını belirtti.
Tarımsal işletmeler için Ziraat Bankası aracılığıyla kullandırılan hazine destekli kredilerin üst limitlerinin en az üç katına çıkarılmasını talep eden Çandır, mevcut limitin üç yıldır sabit kaldığını, bu sürede üretim ve girdi maliyetlerinin geometrik hızla arttığını ifade etti. Resmi enflasyon yüzde 32 iken, bankacılık sistemi kredi maliyetinin yıllık ortalama yüzde 60 civarında olduğunu belirten Çandır, işletmelerin gelecekte yüzde 20'ler seviyesinde beklenen enflasyona karşı bugün yüzde 60 maliyetle borçlanmasının sürdürülebilir olmadığını vurguladı.
Çandır, yüksek faizlerin yalnızca enflasyonla mücadele politikasıyla açıklanamayacağını, parasal sıkılaşmanın bankaların yüksek maliyetle kredi kullandırdığı, üretici ve sanayicinin finansmana ulaşmakta zorlandığı bir yapı oluşturduğunu söyledi. İşletmelerin bir kısmının faaliyetlerini sürdürebilmek için maliyetine bakmadan kredi kullanmak zorunda kaldığını, bunun da yükü artırarak konkordato ve iflas risklerini büyüttüğünü belirtti.
Antalya ekonomisinin bu sezon zayıf bir ivme gösterdiğine dikkat çeken Çandır, turizm ve hizmet sektöründeki canlılığın ticareti, tarımı ve sanayiyi harekete geçirmesi gerekirken, bu yıl önceki yıllara göre daha zayıf bir ekonomik hareketlilik yaşandığını ifade etti. Çekle işlem hacminin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 arttığını ancak yüzde 32'lik enflasyon dikkate alındığında bu artışın reel anlamda sınırlı kaldığını sözlerine ekledi.